Review sách “Vòng xoáy đi lên – Đảo chiều trầm cảm từ những thay đổi nhỏ” tác giả Alex Korb

Mình biết đến cuốn này do một anh BookTube, mình không biết nó có phải trend không nhưng mình cảm thấy mình nên đọc và nghiên cứu về nó. Sức khoẻ tinh thần mình không tốt, gia đình mình cũng có nhiều người bị trầm cảm cần phải nhờ đến sự giúp đỡ của thuốc và bác sĩ. Mình rất kỳ vọng vào việc đọc cuốn sách này sẽ giúp mình có nhận thức đúng đắn về “trầm cảm”.

Khi mà không có từ gì để diễn đạt một việc khó giải quyết, khó hiểu, mình hay dễ dãi mà nói rằng “Tao cũng đến trầm cảm với chúng mày”. Các bạn trẻ giờ cũng dùng từ Trầm kẻm, tiền đình, thần kinh, … vào những lúc như thế.

Mình đã nhìn thấy nhiều người có ý định tự tử, tự nhốt mình, hay những hành động oái oăm khác khi người ta được kết luận là “trầm cảm” rồi. Lúc này phải có sự can thiệp của thuốc, bác sĩ. Còn những dấu hiệu khác nhỏ lẻ hơn thì thường ko thấy được đề cập và quan tâm trong đời sống hằng ngày.

Trong cuốn sách có đề cập đến các yếu tố có thể tác động đến một người dẫn đến “trầm cảm”

• Thứ nhất là gen di truyền
• Thứ hai là trải nghiệm thời thơ ấu
• Thứ ba là áp lực cuộc sống hiện tại
• Thứ tư là sự hỗ trợ xã hội
• Cuối cùng là may mắn

Đây là 5 tham số có thể biến 1 người bình thường thành “trầm cảm”, không có tỷ lệ nào cho việc tham số nào quan trọng hơn tham số nào. Vì vậy có. những người có bố mẹ giỏi giang, yêu chiều, công việc hiện tại tốt (theo đánh giá khách quan) nhưng họ vẫn có khả năng trầm cảm, hoặc có tất cả nhưng đơn giản chỉ là thiếu may mắn thôi họ cũng trở nên trầm cảm. Làm gì có ai không có quyền trầm cảm.

Đọc các đoạn yếu tố này tôi chợt nghĩ đến câu nói ở đâu đó “Người chứng kiến bạo hành gia đình cũng là nạn nhân của bạo hành gia đình”. Có những bà mẹ chấp nhận bị đánh đập và lấy lý do là cố gắng có bố cho con, nghĩ rằng chỉ có mình mình là nạn nhân của cuộc bạo hành này thôi. Nhưng đâu có phải, đứa con chứng kiến cảnh đó, nó cũng là nạn nhân. Do sự thiếu hiểu biết của chính mà cả gia đình không hạnh phúc, chồng không hạnh phúc, con không hạnh phúc và chính mình cũng không hạnh phúc.

Và đương nhiên có những video trên các kênh truyền thông youtube, ticktok, có video thì trở thành trend, có những video thì không, một phần cũng là do may mắn.

Trong sách có đề cập đến từ vòng xoáy đi xuống, rồi tựa sách là đảo chiều trầm cảm. Vậy xoáy ở đây là gì. Vòng xoáy tiêu cực xuất hiện với những sự kiện xảy ra với bạn và những quyết định của bạn đã làm thay đổi hoạt động trong não bộ. Mọi thứ trong não bộ diễn biến theo hướng tệ hơn, khiến mọi thứ vượt tầm kiểm soát. Xoáy ở đây xuất hiện như 1 cơn lốc, cái gì vướng vào đó cũng giãy giụa mãi không thoát ra được, càng giãy càng mệt và bị nó đánh vật, vậy thôi.

Với kỳ vọng đảo chiều trầm cảm, cuốn sách đưa ra các cơ sở khoa học về cấu trúc não bộ và nhiệm vụ của từng phần. Chúng ta ai cũng biết rằng não bộ rất kinh khủng và chúng có mối liên hệ rất lớn. Mình có thể liên tưởng đến bản đồ bay toàn cầu, các mối có liên hệ với nhau, chuyến bay này bị trễ ảnh hưởng đến chuyến bay khác. Và mình thích cách kết luận ở đây: Cơn lốc xảy ra khi tất cả các yếu tố phù hợp xảy đến cùng lúc tạo ra cơn lốc chứ không phải một lý do nào cả.

Cuốn sách có kết luận là não bộ của người trầm cảm, không khác gì não bộ của người bình thường, chỉ là những số vote ở mối vùng não cho những hoạt động khác nhau, dẫn đến những hành động khác nhau. Đối với mình kết luận này khá hay, nó đi từ tư duy -> thói quen tư duy -> thói quen lựa chọn suy nghĩ -> thói quen hành động. Ở đây không có nhắc tới thế giới xung quanh mà hoàn toàn là bộ não của chủ thể, không đề cập đến tác động của người khác. Người trầm cảm phải chịu trách nhiệm cho chính đau khổ mà họ phải chịu Nếu là mình của cách đây 2 năm mình sẽ không đồng tình với quan điểm này, còn giờ mình rất tâm đắc. Không ai tác động đến việc lựa chọn vấn đề bạn cần suy nghĩ bằng chính bạn. Cuốn sách này có lẽ càng đúng ở thời điểm xã hội và công việc hiện tại của các bạn trẻ.

Cơ sở khoa học tiếp theo cuốn sách đề cập đến là các hoá chất tốt cho người trầm cảm. Tên nó mình lười đọc quá. Đến giờ mình mới hiểu tại sao thuốc lại có thể điều trị vấn đề ở não được, nó không thay đổi cái gì trong não mà đơn giản là cung cấp thêm các hoocmon gia tăng những cảm giác tích cực thôi. Còn những thuốc chuyên khoa thì trong này không đề cập đến nha anh em. Đây đâu phải là sách Y học đâu 😀

Trong cuốn sách tiếp tục đề cập đến những thiên hướng của não bộ:

• Luôn cảm thấy những điều tiêu cực, sai lầm.
• Không trú tâm vào hiện tại
• Tập trung nhiều hơn vào những thông tin cảm xúc thay vì số liệu
• Không phân biệt được lo lắng và lo nghĩ

Sau đó cuốn sách đề cập đến những bài tập có thể tự làm được để đảo chiều vòng xoáy tiêu cực. Lý giải mình nên làm gì, tại sao mình không thể làm điều đó tốt, chi tiết cách khắc phục được những điều đó. Quá là chi tiết luôn.

Trong phần này đề cập đến những hoạt động này còn là cái vả cho những suy nghĩ của mình. Lười thì ko làm, lười ko nghiên cứu, lười ko cứu lấy chính mình thôi 😀

• Tập thể dục
• Ra quyết định
• Nghỉ ngơi
• Thiền
• Biết ơn
• …
• Những hoạt động này đều đi kèm với việc gia tăng các hoá chất có ích cho những điều tích cực

Phần lớn cuốn sách nói về những hành động nhỏ người trầm cảm có thể tự cứu lấy chính mình. Tuy nhiên cuốn sách cũng có đề cập đến vai trò của bác sỹ, liệu trình điều trị, thuốc.

Trong sách có những phần mình chưa hài lòng: Các vùng nhớ trong não nhiều, không có sơ đồ tổng quan (cái này do mình dốt liên tưởng và do mình đọc phân mảnh không liền mạch -)))) Có những phần còn phân mảnh, đặt vào trong sách đóng khung như 1 điểm nhấn những cũng ko liên quan cho lắm.

Cuốn sách chắc có lẽ là cuốn sách cuối mình nghiên cứu về đề tài này. 😀 quá hay.

Cảm ơn người đã tặng sách.

Cảm ơn cuốn sách cuối của năm Tân Sửu, mình có chút thời gian để viết lách review về nó.